Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

 

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

Ορισμός του χρήματος

Με τον όρο χρήμα εννοούμε κάθε στοιχείο ή επαληθεύσιμη εγγραφή που είναι γενικά αποδεκτό ως πληρωμή για αγαθά, υπηρεσίες και εξόφληση χρεών σε συγκεκριμένη χώρα ή κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο. Το χρήμα επιτελεί τις τρεις ακόλουθες βασικές λειτουργίες:

·         Αποτελεί γενικώς αποδεκτό μέσο συναλλαγών – ανταλλαγής

Όταν ένα αντικείμενο είναι σε ζήτηση πρωτίστως για τη χρήση του στην ανταλλαγή, δηλαδή για τη δυνατότητά του να χρησιμοποιείται στο εμπόριο για να ανταλλάσσεται με άλλα αγαθά, υπηρεσίες κ.λπ. , τότε έχει αυτήν την ιδιότητα.

·         Μέτρο υπολογισμού των οικονομικών αξιών

Όταν η αξία ενός αγαθού χρησιμοποιείται συχνά για να μετρήσει ή να συγκρίνει την αξία άλλων αγαθών ή όπου η αξία του χρησιμοποιείται για να ονομάσει τα χρέη, λειτουργεί ως μονάδα απολογισμού.

Παραδείγματος χάριν, εάν σε κάποιο πολιτισμό οι άνθρωποι τείνουν να μετρούν την αξία των πραγμάτων σε σχέση με τις αίγες έπειτα θα θεωρούσαμε τις αίγες ως κυρίαρχη μονάδα του απολογισμού σε εκείνο τον πολιτισμό. Π.χ. μπορούμε να πούμε ότι σήμερα ένα άλογο αξίζει 10 αίγες, ενώ μια καλή καλύβα αξίζει 45 αίγες.

·         Τέλος, διασφαλίζει την αγοραστική δύναμη του κατόχου του

Όταν ένα αντικείμενο αγοράζεται πρωτίστως για να αποθηκεύει την αξία για το μελλοντικό εμπόριο έπειτα χρησιμοποιείται ως «αποθήκη» αξίας.

Παραδείγματος χάριν, ένα πριονιστήριο διατηρεί μια αποθήκη ξυλείας που έχει αγοραστική αξία. Επίσης κρατάει ένα κουτί μετρητών που έχει κάποια χρήματα που κρατούν αγοραστική αξία. Και οι δύο θα αντιπροσώπευαν μια «αποθήκη» της αξίας επειδή μέσω του εμπορίου μπορούν να μετατραπούν σε άλλα αγαθά σε κάποια μελλοντική ημερομηνία. Τα περισσότερα μη-φθαρτά αγαθά έχουν αυτήν την ιδιότητα.

Πολλά αγαθά έχουν μερικά από τα χαρακτηριστικά που περιγράφονται ανωτέρω. Εντούτοις κανένα αγαθό δεν είναι χρήμα εκτός εάν πληροί και τα τρία αυτά κριτήρια.

Βικιπαίδεια-Χρήμα

Αίτια δημιουργίας του χρήματος

Ποιοι είναι, όμως, οι λόγοι για τους οποίους ο άνθρωπος ήρθε στην ανάγκη δημιουργίας του χρήματος;

 

Περίπου πριν 10.000 – 15.000 χρόνια ο άνθρωπος ζούσε νομαδικά κυνηγώντας και συλλέγοντας την τροφή του απ’ το περιβάλλον. Όμως, όλα αυτά άλλαξαν όταν ο άνθρωπος δημιούργησε μόνιμους οικισμούς κοντά σε νερό (ποτάμια, λίμνες, θάλασσες). Τότε μπόρεσε να εφεύρει την γεωργία και την κτηνοτροφία (Γεωργική Επανάσταση) και ως εκ τούτου να μη χρειάζεται πλέον να αναζητά την τροφή του αλλά να την παράγει σχεδόν εξ ολοκλήρου μόνος του.

Έτσι, στις πρωτόγονες αυτές κοινωνίες, στις οποίες τα νοικοκυριά ήταν σχεδόν αυτάρκη ως προς την παραγωγή καθώς και ως προς την κατανάλωση, οι λίγες σχετικά ανταλλαγές μεταξύ των νοικοκυριών που γινόταν μπορούσαν να πραγματοποιηθούν με αντιπραγματισμό, δηλαδή με άμεση ανταλλαγή ενός προϊόντος με ένα άλλο. Η ποικιλία των προϊόντων που κατανάλωναν τα νοικοκυριά αυτά ήταν μικρή, ενώ ο αριθμός και οι ποσότητες των προϊόντων που περίσσευαν σαν πλεόνασμα και προορίζονταν ως αντικείμενα ανταλλαγών ήταν ακόμα μικρότερα. Συνεπώς, ήταν δύσκολο να βρεθεί ένα άτομο που να μπορεί προσφέρει το αγαθό Α και ταυτοχρόνως να ζητάει το αγαθό Β, και ένα άλλο που να προσφέρει το αγαθό Β και να ζητάει το αγαθό Α.

Τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε όταν προσπαθούμε να ανταλλάξουμε εμπόρευμα με εμπόρευμα (αντιπραγματισμός) είναι τα εξής:

1.     Η δυσκολία στο να βρεθεί ο κατάλληλος ενδιαφερόμενος για το εμπόρευμα που ανταλλάσσεται.

2.    Η πιθανή αδιαιρετότητα των εμπορευμάτων, που δεν διευκολύνει τη συναλλαγή. Π.χ. ένας έμπορος Α προσφέρει ένα βόδι και ένας έμπορος Β ένα ψάρι. Μολονότι και οι δύο έμποροι θέλουν τα προσφερόμενα αγαθά του αλλουνού, η ανταλλαγή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, επειδή προφανώς δεν συμφέρει τον έμπορο Α να ανταλλάξει ένα βόδι για ένα ψάρι.

3.    Το γεγονός ότι κάθε εμπόρευμα έχει τόσες ανταλλακτικές αξίες, όσο πιο πολλά είναι τα εμπορεύματα με τα οποία ανταλλάσσεται. Φέρ' ειπείν, ένα ορειχάλκινο μαχαίρι σε πόσες ντομάτες, καρότα, πατάτες ή κρεμμύδια αντιστοιχεί;

4.    Η δυσκολία στη χρήση. Το βάρος και ο όγκος ορισμένων προϊόντων έκανε δύσκολη τη μεταφορά τους.

Παράλληλα με την ραγδαία ανάπτυξη της γεωργίας (Γεωργική Επανάσταση) αναπτύσσεται και ο καταμερισμός της εργασίας, δηλαδή ο διαχωρισμός των δραστηριοτήτων σε τομείς, τύπους απασχόλησης και ρόλους ευθύνης και η εξειδίκευση των εργατών στους ρόλους αυτούς. Έτσι, ο κάθε άνθρωπος αφοσιώνεται και εξειδικεύεται μόνο σε έναν τομέα, όπως την κτηνοτροφία ή τη γεωργία, και παύει να ασχολείται με τους υπόλοιπους τομείς, με απώτερο στόχο την βελτίωση της απόδοσης και της παραγωγής. Γι’ αυτό και οι άνθρωποι θα βρεθούν σε μια κατάσταση αλληλεξάρτησης μεταξύ τους, διότι δεν θα δύνανται πλέον να παραγάγουν μόνοι τους τα αναγκαία γι’ αυτούς προϊόντα. Και σαν αποτέλεσμα όλων αυτών είναι η γιγάντωση των προαναφερθέντων προβλημάτων, αφού η ανάγκη για ανταλλαγές θα αυξηθεί.

Για τον λόγο αυτό ο αντιπραγματισμός δεν μπορούσε πλέον να εξυπηρετήσει τις ανταλλαγές, επειδή ήταν εξαιρετικά δύσκολο να επιτυγχάνεται σύμπτωση των επιθυμιών των ατόμων. Έτσι, η άμεση ανταλλαγή ενός αγαθού Α με ένα άλλο αγαθό Β μετατράπηκε σε ανταλλαγή με δύο ξεχωριστές πράξεις, μία πώλησης, με την οποία το αγαθό Α ανταλλάσσονταν με ένα τρίτο αγαθό κοινής αποδοχής, και μία αγορά, με την οποία το τρίτο αυτό αγαθό ανταλλάσσονταν με το αγαθό Β. Το κοινό αποδεκτό αγαθό ονομάζεται χρήμα.

Το χρήμα.sch.gr

 Βικιπαίδεια-Καταμερισμός Εργασίας

Πολιτική Παιδεία α’ Λυκείου 1.5.2

Μορφές χρήματος

Όπως θα αναφερθούμε και παρακάνω κατά την πάροδο των χρόνων ο άνθρωπος έχει χρησιμοποιήσει πολλά και διαφορετικά είδη ως χρήμα. Οποιοδήποτε αντικείμενο αποδεκτής αξίας μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ούτος ώστε να διευκολύνει τις συναλλαγές. Στη σήμερον ημέρα διακρίνουμε τρία είδη στα οποία διαχωρίζεται το χρήμα:

· Περιεκτικό: χρήμα με τον όρο αυτό αναφερόμαστε σε όλα τα είδη των προϊόντων που έχουν χρησιμοποιηθεί ως χρήμα αλλά στην πραγματικότητα έχουν άλλες χρήσεις.

· Παραστατικό: χρήμα ως παραστατικό χρήμα ορίζουμε το σύνολο των κερμάτων ή χαρτονομισμάτων που νόμιμα έχουν εκδοθεί και που αντιπροσωπεύουν μία συγκεκριμένη αξία μόνο με συμβολικό τρόπο. Η αγοραστική τους δύναμη δεν εξαρτάται από την αξία του υλικού από το οποίο έχουν κατασκευαστεί. Τα κέρματα και τα χαρτονομίσματα που χρησιμοποιούμε σήμερα είναι ένα παράδειγμα παραστατικού χρήματος.

· Ψευδοπεριεκτικό: χρήμα ως ψευδοπεριεκτικό χρήμα ορίζουμε το νέο είδος χρήματος που δημιουργήθηκε από την ανακάλυψη νέων χωρών και την εξάπλωση των εμπορικών σχέσεων.

nestor.teipel.gr

Το χρήμα ανά την  ιστορία

Χαλδαία

Το πρώτο χρήμα που εμφανίστηκε ήταν της μορφής ράβδου, δαχτυλιδιού αλλά και κάποιων αντικειμένων που χρησίμευαν σαν νομίσματα, φτιαγμένο είτε από χρυσό είτε από ασήμι ή γενικά από κάποιο πολύτιμο μέταλλο. Τέτοιοι ράβδοι και «νομίσματα» πρωτοεμφανιστήκαν στην περιοχή της Χαλδαίας (Νότιο τμήμα της Μεσοποταμίας), όπου οι Σουμέριοι, κάτοικοι της περιοχής, ανέπτυξαν εμπορικές σχέσεις με άλλους λαούς –στον Καύκασο, τη Μ. Ασία, τις Ινδίες- και για να διευκολύνουν τις συναλλαγές τους επινόησαν αυτά τα μέτρα. Οι μεταλλικές ράβδοι και δαχτυλίδια σφραγίζονταν, πράγμα που αποτελούσε εγγύηση για την ποιότητα και την ποσότητα του μετάλλου.

Ιστορία α’ Λυκείου 1.3 Οι Σουμέριοι

Λυδία – η εμφάνιση των σύγχρονων νομισμάτων

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, τα πρώτα νομίσματα με την μορφή που τα γνωρίζουμε σήμερα, δηλαδή τα εύχρηστα μικρά μεταλλικά κέρματα, κατασκευάστηκαν στη Λύδια της Μ. Ασίας, τον 7ο αιώνα π.Χ., σε ένα πλούσιο και ακμάζον κράτος. Οι Λύδιοι ήταν οι πρώτοι που έκοψαν νομίσματα από χρυσό και άργυρο και οι πρώτοι που δημιούργησαν νομισματοκοπεία. Η ημερομηνία που κόπηκαν τα πρώτα νομίσματα στην

Λυδία αμφισβητείται και τοποθετείται την περίοδο 700 π.Χ. - 550 π.Χ. πιθανότατα από τον βασιλιά Αλυάττη, πατέρα του Κροίσου. Τα πρώτα νομίσματα κόπηκαν από ήλεκτρον ένα κράμα από χρυσό και ασήμι αλλά οι διάδοχοι του Αλυάττη υποβάθμισαν τα νομίσματα με μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε ευτελή μέταλλα όπως χαλκό και ασήμι. Αυτά να νομίσματα από τη μία όψη έφεραν κεφαλή λέοντος ή ταύρου και από την άλλη 3 ή 2 ή 1 έγκοιλα τετράγωνα. Τα νομίσματα αυτά, ονομάζονταν στατήρες, με τις υποδιαιρέσεις και τα πολλαπλάσια τους. Το ήλεκτρον για τα νομίσματα το συνέλεγαν από τις όχθες του ποταμού Πακτωλού που βρισκόταν στην Λυδία.

Ο Κροίσος (560 π.Χ. - 546 π.Χ.) φημισμένος για τα τεράστια πλούτη του παρήγαγε το πρώτο νόμισμα στον κόσμο σε καθαρό χρυσό, ο Κροίσος κατήργησε το ήλεκτρον και έκοψε τα δικά του νομίσματα από καθαρό χρυσό ή ασήμι.

Βικιπαίδεια-Λυδία

Metal detectors.gr

Τα πρώτα νομίσματα στον ελλαδικό χώρο

Χρειάστηκε πολύ λίγος χρόνος, για να περάσει από τη δυτική Μικρά Ασία στον κυρίως ελλαδικό χώρο η χρήση του νέου μέσου συναλλαγής, του νομίσματος. Η πρώτη πόλη-κράτος, που υιοθέτησε το νέο μέσο συναλλαγών και έκοψε τα δικά της νομίσματα, ήταν η Αίγινα. Οι Αιγινήτες, ζώντας σε ένα βραχώδες και χωρίς καλλιέργεια νησί, από νωρίς στράφηκαν στη θάλασσα και γρήγορα με το στόλο τους αναδείχθηκαν σε μεγάλους εμπόρους της Μεσογείου. Με τα συνεχή ταξίδια τους διαμέσου των θαλάσσιων οδών γνώρισαν το νόμισμα και γύρω στο 560 π.Χ. έκοψαν τα πρώτα δικά τους αργυρά νομίσματα. Ο εικονογραφικός τύπος που χαρακτηρίζει τους στατήρες της Αίγινας από την αρχή έως το τέλος της νομισματοκοπίας της, είναι η χελώνα, αρχικά η θαλάσσια και αργότερα η χερσαία.

Το παράδειγμα της Αίγινας αμέσως ακολούθησε η Αθήνα, η οποία μετά από ένα σύντομο διάστημα αναζήτησης εικονογραφικού τύπου, έθεσε σε κυκλοφορία τα περίφημα τετράδραχμα με τη θεά Αθηνά και την γλαύκα.

Την ίδια εποχή, ξεκινάει και η Κόρινθος, που εμπνέεται από τη μυθολογία της και απεικονίζει στα νομίσματά της τον Πήγασο, το φτερωτό άλογο που έπιασε ο τοπικός ήρωας Βελλεροφόντης με το χρυσό χαλινάρι που του έδωσε η θεά Αθηνά. Το εικονογραφικό θέμα που επιλέγουν αυτές οι τρεις πόλεις, δίνει και τις ονομασίες των νομισμάτων τους. Οι «χελώνες» της Αίγινας, οι «πώλοι» ή οι «Πήγασοι» της Κορίνθου και οι «γλαύκες» της Αθήνας είναι τα πρώτα νομίσματα του ελλαδικού χώρου.

Alpha Bank-Πολιτισμός

Γενικά, η νομισματική μονάδα στην Ελλάδα ονομαζόταν δραχμή. Πολλαπλάσιο της δραχμής (επί 100), ήταν η μνα και υποδιαίρεσή της (δια 6) ήταν ο οβολός.

Βεβαία, όπως και στη Χαλδαία, οι κάτοικοι του ελλαδικού χώρου είχαν δημιουργήσει κάποια αντικείμενα που είχαν τη χρήση ενός νομίσματος έτσι ώστε να διευκολύνουν τις συναλλαγές τους. Έτσι, σε παλαιότερες εποχές, όπως στην εποχή του Κρητομηκυναϊκού πολιτισμού, για «νόμισμα» χρησιμοποιούσαν ένα ογκώδες και βαρύ αντικείμενο, το τάλαντο. Το τάλαντο ήταν συνήθως χάλκινο, ζύγιζε περίπου 25 κιλά, και το σχήμα του θύμιζε δέρμα ζώου.

Το σχήμα αυτό δεν ήταν τυχαίο, αν σκεφτούμε, ότι σε ακόμα παλαιότερες εποχές, σαν μονάδα ανταλλαγής και αποτίμησης των εμπορευμάτων ήταν η αξία ενός ζώου. Το τάλαντο παρέμεινε στους κλασσικούς χρόνους σαν μία μεγάλη νομισματική μονάδα, και αντιστοιχούσε σε 6.000 δραχμές. Αυτό το τάλαντο δεν είχε υλική υπόσταση, αλλά ήταν ένα συμβατικό νόμισμα.

Metal detectors.gr

Κίνα

Επίσης, στην Κίνα βρέθηκαν μεταλλικά αντικείμενα, που χρησίμευαν ως μέσα συναλλαγής, που χρονολογούνται γύρω στον 900 π.Χ. Θα μπορούσαμε να τα θεωρήσουμε ως τα πρώτα νομίσματα εάν λάβουμε υπ’ όψιν μας μια άποψη που υποστηρίζει ότι νομίσματα είναι κάποια αντικείμενα τα οποία έχουν κάποιο συγκεκριμένο μέγεθος και σχήμα και χρησιμοποιήθηκαν στις συναλλαγές ως χρήμα.

Η επικρατούσα άποψη όμως είναι ότι για να θεωρηθεί ένα αντικείμενο ως νόμισμα εκτός των άλλων θα πρέπει να φέρει τυπωμένα πάνω του τα στοιχεία του εκδότη τους. Με αυτή την οπτική, θεωρούμε ότι νομίσματα χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά στην Λυδία της Μικράς Ασίας γύρω στις αρχές το 7ου αιώνα π.Χ.

Εν ολίγοις, η χρήση του μετάλλου ως χρήμα έδωσε λύσεις σε προβλήματα που δημιουργούσε ο αντιπραγματισμός. Είχε αρκετά σταθερή ανταλλακτική αξία, δεν φθειρόταν εύκολα, μπορούσε εύκολα να μεταφερθεί και να αποθηκευτεί. Είχε όμως δύο πολύ σημαντικά μειονεκτήματα:

·         Ήταν απαραίτητο να ζυγίζεται σε κάθε συναλλαγή.

·         Δεν ήταν εύκολο να αποδειχθεί η καθαρότητά του ως μέταλλο.

Τα δύο πολύ σημαντικά, για την εξέλιξη των συναλλαγών, μειονεκτήματα ήρθε να λύσει η πρακτική σύμφωνα με την οποία οι συναλλασσόμενοι έκοβαν μέταλλα με συγκεκριμένη καθαρότητα και συγκεκριμένο βάρος, και τα σημάδευαν με τέτοιο τρόπο ώστε να ξεχωρίζουν από των υπολοίπων. Με την εξέλιξη της πρακτικής αυτής τα σημάδια έγιναν πιο πολύπλοκα απεικονίζοντας παραστάσεις έτσι ώστε και να αποτελούν ένα είδος πιστοποίησης για τους συναλλασσόμενους αλλά και να μην είναι εύκολη η παραχάραξή τους. Έτσι εξελίχθηκαν σε αυτό που σήμερα ονομάζουμε νομίσματα. Όσο πιο επώνυμος και αξιόπιστος ήταν αυτός που έκοβε και σημάδευε τα νομίσματα αυτά, τόσο πιο εύκολα γίνονταν αποδεκτά στις συναλλαγές. Με την εξέλιξη τον ρόλο του αξιόπιστου ανέλαβαν οι πόλεις και τα κράτη στις οποίες γίνονταν χρήση των νομισμάτων αυτών κάτι το οποίο ισχύει μέχρι και σήμερα παρ' όλο που στις περισσότερες περιπτώσεις η ονομαστική τους αξία σήμερα δεν αντιστοιχεί πλέον στην εσωτερική αξία των νομισμάτων ως μέταλλο.

Βικιπαίδεια-Νόμισμα(κέρμα)

Επιταγές

Από την εφεύρεση του πρώτου νομίσματος έως και τον 8^ο αιώνα μ.Χ. δεν υπάρχει καμία νέα εφεύρεση που να μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν χρήμα παρά μόνο τα νομίσματα. Εκείνη την περίοδο (8^ος αι.) οι Άραβες, κατέχοντας σπουδαία θέση στο παγκόσμιο/διεθνές εμπόριο της εποχής, αναπτύσσουν το πιστωτικό σύστημα και επινοούν την εμπορική επιταγή (τσεκ). Αυτή η εφεύρεση αποσκοπούσε στο να βοηθήσει τους εμπόρους των καραβανιών, οι οποίοι έπεφταν συχνά θύματα κλεφτών με αποτέλεσμα να χάνουν όλα τους τα κέρδη. Έτσι, πλέον δε θα κουβαλούσαν μαζί τους χρήματα αλλά μόνον ένα «χαρτί» το οποίο θα ανέγραφε πάνω το ποσόν των χρημάτων. Μ’ αυτών τον τρόπο οι κλέφτες δεν θα είχαν να κερδίσουν τίποτα κλέβοντας απλώς ένα χαρτί.

Ιστορία β’ γυμνασίου - Το εμπόριο και ο πολιτισμός του Ισλάμ

Σήμερα όταν αναφερόμαστε σε επιταγές εννοούμε, το αξιόγραφο με το οποίο ο εκδότης του εγγράφου δίνει εντολή στον πληρωτή (πιστωτικό ίδρυμα) να πληρώσει στο όνομα του πρώτου ένα ορισμένο χρηματικό ποσό στον κομιστή της.

Βικιπαίδεια-Επιταγή

Χαρτονομίσματα

Πολύ σημαντική εφεύρεση είναι τα χαρτονομίσματα τα οποία χρησιμοποιούμε ευρέως στην καθημερινή μας ζωή. Τα χαρτονομίσματα, λοιπόν, είναι ένα είδος αξιόγραφου, γραμμάτιου, ή υποσχετικής στην οποία ο εκδότης αναγράφει το ποσόν και το είδος του νομίσματος το οποίο θα καταβάλει στον κομιστή. Εκδίδεται συνήθως από πιστωτικά ιδρύματα όπως είναι οι τράπεζες και γι’ αυτό είναι ευρέως γνωστό και ως τραπεζογραμμάτιο. Σπανιότερα, και ανάλογα με την νομοθεσία της κάθε χώρας ή τις ειδικές συνθήκες που επικρατούν, μπορεί να εκδοθεί και από άλλους όπως από το ίδιο το κράτος, τον στρατό, επιχειρήσεις ή και ιδιώτες. Χρησιμοποιείται στις συναλλαγές ως χρήμα αξίας ίσης με την ονομαστική του αξία. Σήμερα, στις περισσότερες χώρες τα τραπεζογραμμάτια εκδίδονται από τις κεντρικές τράπεζες των χωρών.

Η πρώτη καταγεγραμμένη χρήση χαρτονομισμάτων έγινε στην Κίνα τον 7ο αιώνα μ.Χ. ωστόσο στην Ευρώπη η χρήση τους άρχισε να διαδίδεται τον 17ο αιώνα, 10 αιώνες αργότερα.

Οι πρώτες εκδόσεις

Για αιώνες τα νομίσματα, παρ’ όλες τις διάφορες μορφές που είχαν λάβει κατά καιρούς, είχαν πολύ καλά εμπεδωθεί στην αντίληψη των ανθρώπων ως κομμάτια μετάλλου τα οποία είχαν την αξία που του είχε προσδώσει η αγορά. Μία δραχμή δηλαδή αποτελούνταν από μέταλλο αξίας μιας δραχμής, και ένας οβολός είχε μέταλλο αξίας ενός οβολού κτλ.

Η αρχική χρήση του χαρτονομίσματος δεν γινόταν με τον ίδιο τρόπο που γίνονταν οι συναλλαγές με τα μεταλλικά νομίσματα. Ουσιαστικά τα πρώτα χαρτονομίσματα ήταν «υποσχετικές». Ένα κείμενο δηλαδή που αυτός που το συνέτασσε, ο εκδότης, υποσχόταν ότι θα καταβάλει το αναγραφόμενο ποσό στο πρόσωπο με το οποίο έκανε την συναλλαγή.

Η συναλλαγή για την αγορά ενός αγαθού δηλαδή με την χρήση αυτού που σήμερα ονομάζουμε χαρτονόμισμα γίνονταν ως εξής: ο αγοραστής έγραφε ένα κείμενο στο οποίο υποσχόταν να καταβάλει στον πωλητή το συμφωνημένο ποσό. Ο πωλητής επέστρεφε το κείμενο αυτό στον αγοραστή όταν ο τελευταίος του κατέβαλε το ποσό.

Καθώς η διαδικασία αυτή εξελίχθηκε, έπαψαν να αναγράφονται τα στοιχεία του δικαιούχου στο κείμενο και τελικά δικαιούχος ήταν οποιοσδήποτε είχε στα χέρια του το κείμενο αυτό δηλαδή ο κομιστής, κάτι το οποίο ισχύει μέχρι και σήμερα.

Η χρήση της πρακτικής αυτής γινόταν κυρίως σε συναλλαγές μεγάλης αξίας λόγω της ευκολίας και της ασφάλειας που προσέδιδε στις συναλλαγές αφού αντί να μεταφέρει κάποιος 1000 τεμάχια ενός νομίσματος απλά μετέφερε ή συνέτασσε ένα κείμενο γραμμένο συνήθως σε ένα κομμάτι χαρτί. Για τον λόγο αυτό και σήμερα στις περισσότερες χώρες τα χαρτονομίσματα έχουν μεγαλύτερη ονομαστική αξία από τα μεταλλικά νομίσματα.

Με την πάροδο του χρόνου και την εξέλιξη των συναλλαγών, αυτός για τον οποίον είχε αρχικά εκδοθεί η ”υποσχετική” αντί να εισπράξει ο ίδιος από τον εκδότη το ποσόν που αναγραφόταν, την μεταβίβαζε σε κάποιον άλλον. Όσο πιο επώνυμος και αξιόπιστος ήταν ο εκδότης της ”υποσχετικής”, τόσο πιο εύκολα ο τρίτος την δεχόταν. Τον ρόλο του εκδότη του οποίου η φερεγγυότητα και αξιοπιστία ήταν απαραίτητη για να είναι ευρέως αποδεκτές αυτές οι υποσχετικές, την ανέλαβαν οργανισμοί που τελικά εξελίχθηκαν στις τράπεζες. Οι υποσχετικές αυτές επικράτησε να ονομάζονται τραπεζογραμμάτια.

Προβλήματα και αντιμετώπιση

Οι εκδότες των χαρτονομισμάτων σε όλη την διάρκεια της ιστορίας τους μέχρι και σήμερα έπρεπε να ισορροπούν ανάμεσα σε δύο πολύ λεπτές καταστάσεις. Να διατηρούν αλώβητη την αξιοπιστία τους ώστε τα χαρτονομίσματα που εκδίδουν να είναι ευρέως αποδεκτά αλλά ταυτόχρονα να διασφαλίζουν ότι τα χαρτονομίσματα που κυκλοφορούν στην αγορά δεν είναι προϊόντα παραχάραξης. Γι’ αυτό σε όλη την διάρκεια της χρήσης χαρτονομισμάτων οι εκδότες εφεύρισκαν τρόπους ώστε να διασφαλίζεται η αυθεντικότητα τους οι οποίοι εξελίχθηκαν στις σημερινές πολύπλοκες τεχνικές που εξελίσσονται και αυτές σχεδόν ταυτόχρονα με την πρόοδο της τεχνολογίας. Έτσι για την εκτύπωση των χαρτονομισμάτων χρησιμοποιήθηκαν κατά καιρούς μελάνια ειδικών προδιαγραφών, ειδικά χαρτιά με ίνες ρυζιού, μεταξιού, ή ίνες που φωσφορίζουν κάτω από ειδικές συνθήκες κλπ. Τα σχέδια φτιάχνονταν από ειδικούς χαράκτες, και χρησιμοποιούνται υδατογραφήματα, πολύπλοκα σχέδια, ολογράμματα και διάφορες άλλες τεχνικές, προς αποφυγήν παραχάραξης. Ταυτόχρονα θεσπίσθηκαν νόμοι που αφορούσαν κέρματα και στη συνέχεια και χαρτονομίσματα σύμφωνα με τους οποίους προβλέπονται αυστηρές ποινές σε όσους παράγουν ή προωθούν πλαστά χαρτονομίσματα στην αγορά, σε μια προσπάθεια να αποθαρρυνθεί αυτό το φαινόμενο.

Παράλληλα με την προσπάθεια αποθάρρυνσης της παραχάραξης, η αντιμετώπιση της φθοράς των τραπεζογραμματίων, από την καθημερινή χρήση τους από τους συναλλασσόμενους, ήταν και είναι μία πρόκληση που καλείται και πάλι να αντιμετωπίσει η τεχνολογία.

Έτσι τα τραπεζογραμμάτια πρέπει να είναι ανθεκτικά στην τριβή και στα επανειλημμένα τσακίσματα αλλά ταυτόχρονα να μην σχίζονται εύκολα, να μην συσσωρεύουν ρύπους και να μην αλλοιώνονται τα χρώματα τους, να είναι ανθεκτικά σε όσο το δυνατόν περισσότερα χημικά και να μην καταστρέφονται εάν εκτεθούν για μεγάλο διάστημα στο νερό, την υγρασία ή στην ηλιακή ακτινοβολία κτλ.

Οι προκλήσεις είναι πολλές και ακόμα περισσότερες οι λύσεις που χρησιμοποιήθηκαν για την αντιμετώπισή τους τόσο στο παρελθόν όσο και στην σύγχρονη εποχή. Τελικά και ανάλογα με τις πολιτικές του κάθε εκδότη επιλέγονται εκείνες που αντιμετωπίζουν τα προβλήματα αυτά σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο βαθμό χωρίς όμως να εκτοξεύουν το κόστος εκτύπωσης σε ύψη που να τις καθιστά ασύμφορες.

Τις τελευταίες δεκαετίες η αυξανόμενη χρήση πιστωτικών καρτών και οι μεταφορές κεφαλαίων με ηλεκτρονικό τρόπο μέσω του διαδικτύου, των αυτόματων ταμιακών μηχανών ή άλλων Τραπεζικών υπηρεσιών όπως η αυτόματη εξόφληση λογαριασμών, περιορίζουν την χρήση χαρτονομισμάτων τα οποία δεν περνούν τόσο τακτικά από χέρι σε χέρι ώστε να φθείρονται. Βέβαια οι ηλεκτρονικές συναλλαγές και το πλαστικό χρήμα δεν επινοήθηκαν για να περιορίσουν την φθορά των χαρτονομισμάτων αλλά και αυτός είναι ένας έμμεσος τρόπος που αυξάνει τον μέσο όρο ζωής τους.

Βικιπαίδεια-Χαρτονόμισμα

Ηλεκτρονικό ή «Πλαστικό» χρήμα

Ορισμός πλαστικού χρήματος

Πλαστικό χρήμα είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο σε σχέση με τις πλαστικές κάρτες τύπου πιστωτικής ή χρεωστικής που χρησιμοποιούνται καθημερινά στη θέση των πραγματικών χαρτονομισμάτων. Είναι δηλαδή ένας γενικός όρος που δίνεται σε όλα τα είδη των πλαστικών τραπεζικών καρτών. Τις εκδίδουν οι τράπεζες όταν κάποιος «ανοίγει» λογαριασμό, είτε ταμιευτηρίου, είτε όψεως ή ακόμη και λογαριασμό μισθοδοσίας. Οι διάφορες συναλλαγές αντί να πραγματοποιούνται με ρευστό χρήμα γίνονται με τη χρήση πλαστικών καρτών και ύστερα η επιχείρηση παίρνει τα χρήματά της από την τράπεζα. Με αυτόν το τρόπο ο καθένας μπορεί να αγοράζει τα αναγκαία για τη ζωή του εμπορεύματα και υπηρεσίες από τις επιχειρήσεις. Επιπλέον, μόνο ο κάτοχος της κάρτας είναι σε θέση να την χρησιμοποιήσει και κανείς άλλος. Το πλαστικό χρήμα λέγεται και ηλεκτρονικό, γιατί όλες οι διαδικασίες γίνονται μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Ιστορία πλαστικού χρήματος

Η ιστορία του πλαστικού χρήματος είναι πάρα πολύ πρόσφατη. Μόλις το 1920 εισάγεται η πρώτη κάρτα πληρωμής στις ΗΠΑ, ενώ η Diners Club και η American Express ξεκίνησε τη χρήση των πρώτων πλαστικών καρτών στον κόσμο των ΗΠΑ, το 1950. Έναν χρόνο αργότερα,  το 1951, εισάγεται από την Diners Club η πρώτη πιστωτική κάρτα.

Με την πάροδο του χρόνου αλλά και την  εξέλιξη της τεχνολογίας έχουν εμφανιστεί πολλά είδη πλαστικών καρτών. Επιγραμματικά είναι:

·         Χρεωστική κάρτα

Ο κάτοχος αυτής της κάρτας έχει άμεση πρόσβαση στον λογαριασμό τραπέζης του, επιτρέποντάς του την πρόσβαση σε όλο το ποσόν των χρημάτων του.

·         Πιστωτική κάρτα

Χρησιμοποιώντας μία τέτοια κάρτα είναι, ουσιαστικά, σα να παίρνεις ένα μικρό δάνειο αφού τα χρήματα που ξοδεύονται δεν είναι από τον λογαριασμό του κατόχου αλλά από την ίδια την τράπεζα, η οποία θα του τα ζητήσει πίσω στο μέλλον.

·         Πιστωτικές κάρτες επιστροφής χρημάτων

Αυτές οι κάρτες έχουν ως κύριο χαρακτηριστικό την δυνατότητα επιστροφής μέρους της αξίας των συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν από το χρήστη με τη μορφή πίστωσης ποσού ή με την μορφή μελλοντικής έκπτωσης.

·         Φοιτητικές πιστωτικές κάρτες

Είναι πιστωτικές κάρτες σχεδιασμένες ειδικά για φοιτητές.

·         Προπληρωμένη κάρτα

Η προπληρωμένη κάρτα οπτικά δεν διαφέρει από την χρεωστική και την πιστωτική. Ως μέσο πληρωμής επιτρέπει στον κάτοχό της την πραγματοποίηση συναλλαγών μέχρι του ποσού εκείνου το οποίο ο ίδιος έχει φορτώσει εκ των προτέρων στην κάρτα. Εκ των μορφών πληρωμής μέσω πλαστικού χρήματος είναι ο ασφαλέστερος και προτιμάται από χρήστες που πραγματοποιούν συναλλαγές μέσω διαδικτύου.

·         Έξυπνη κάρτα

Ως έξυπνη κάρτα ορίζουμε μία πλαστική μικρή κάρτα, όμοια της πιστωτικής εξωτερικά αλλά με διαφορές ως προς το εσωτερικό της και τις λειτουργίες που προσφέρει. Στο εσωτερικό τους οι έξυπνες κάρτες συχνά διαθέτουν ένα μικροεπεξεργαστή το οποίο χρησιμεύει για την αποθήκευση μετρητών.

Πλεονεκτήματα πλαστικών καρτών

1.Πλεονεκτήματα για τον κάτοχο:

·         Ασφάλεια σε μεγάλες συναλλαγές

Αποτελούν ένα ασφαλές μέσο συναλλαγών απαλλάσσοντας έτσι τον κάτοχο από το φόρτο και τους κινδύνους των μετρητών περιορίζοντας την ανάγκη μεταφοράς τους καθώς θα ήταν πολύ επικίνδυνο και άβολο αν μετέφερε ένα μεγάλο ποσό χρημάτων πάνω του. Επίσης, με την πιστωτική/χρεωστική κάρτα ο κάτοχος μπορεί να αποφύγει τον κίνδυνο να πέσουν στα χέρια του πλαστά χρήματα.

·         Ευκολία και ταχύτητα συναλλαγών

Οι πλαστικές κάρτες είναι εύχρηστες και προσφέρουν ταχύτερη και καλύτερη εξυπηρέτηση μέσω των Αυτόματων Ταμειακών Μηχανών οι οποίες είναι ανοικτές 24 το 24ωρό όλον τον χρόνο και ολόκληρη η συναλλαγή δεν ξεπερνά τα 30 δευτερόλεπτα και η διαδικασία δεν χαρακτηρίζεται από καμία δυσκολία.

·         Πραγματοποίηση αγορών παντού και διεθνών πληρωμών

Με τις πλαστικές κάρτες ο πελάτης μπορεί να πραγματοποιήσει αγορές αγαθών και πληρωμών χωρίς κανένα εμπόδιο σε 33εκ. επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο και σε περισσότερες από 200.000 επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Μέσω του εκτεταμένου δικτύου ATM των τραπεζών όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες είναι στη διάθεσή του κάτοχου. Παρέχουν εύκολη διαθεσιμότητα καθώς ο πελάτης μπορεί να κινηθεί άνετα στα ταξίδια του, αδιαφορώντας για τυχόν περιορισμούς και μπορούν να χρησιμοποιηθούν παντού ακόμη και σε περίπτωση απρόβλεπτων συνθηκών (π.χ. λόγοι υγείας, απόλυση κλπ.). Παρέχουν ελευθερία κινήσεων σε καθημερινές αγορές σε διάφορα εμπορικά καταστήματα ενώ ο κάτοχος της κάρτας δεν κινδυνεύει να μείνει χωρίς μετρητά.

·         Απαλλαγή λαθών κατά τις συναλλαγές

Κατά τις συναλλαγές ο πελάτης απαλλάσσεται από τον κίνδυνο λαθών γιατί ούτε αυτός αλλά ούτε και ο προμηθευτής αγαθών ή υπηρεσιών δεν προβαίνουν σε μαθηματικούς υπολογισμούς που συνήθως πραγματοποιούνται υπό την πίεση του χρόνου.

·         Ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο απώλειας ή κλοπής χρημάτων

Στην περίπτωση των μετρητών υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να χαθούν ή ακόμα και να κλαπούν. Όμως στην περίπτωση των πιστωτικών/χρεωστικών καρτών ο κάτοχος μπορεί να καταγγείλει το γεγονός στην τράπεζα και η τράπεζα με την σειρά της να μπλοκάρει την κάρτα ώστε να αποφευχθεί η κατάχρηση της.

·         Δυνατότητα αγορών και πληρωμών μέσω διαδικτύου

Οι κάρτες γίνονται αποδεκτές και στο διαδίκτυο, σε χιλιάδες ηλεκτρονικά καταστήματα παρέχοντας ένα βολικό τρόπο αγοράς προϊόντων ή υπηρεσιών και πληρωμών που γίνονται στο διαδίκτυο ακόμη κι απ’ το τηλέφωνο.

2.Πλεονεκτήματα για την τράπεζα:

·         Καλύτερη εξυπηρέτηση πελατών και βελτίωση συνθηκών εργασιών της τράπεζας

Ενώ ο πελάτης δεν χρειάζεται να περιμένει στην ουρά οι εργαζόμενοι μπορούν να ασχοληθούν με εργασίες που απαιτούν χρόνο.

·         Αύξηση του κύκλου εργασιών της

Η πιστωτική κάρτα για την τράπεζα αυξάνει την προβολή ,το κύρος και την αύξηση του κύκλου εργασιών της. Η τράπεζα συναλλάσετε με ιδιώτες και επιχειρήσεις που αν δεν υπήρχε η πιστωτική κάρτα δεν θα γίνονταν και έτσι αποκτά νέους πελάτες.

·         Οικονομικό όφελος

Η βασική πηγή των εσόδων για την τράπεζα προκύπτει από τους τόκους. Οι τράπεζες μέσω των πιστωτικών καρτών δανείζουν χρήμα με τα υψηλότερα χρηματικά επιτόκια της αγοράς καθώς η τιμολογούμενη επισφάλεια του κατόχου είναι σε σημαντικό βαθμό υψηλότερη από τις λοιπές μορφές δανείων και επομένως η πλέον προσοδοφόρα.

3.Πλεονεκτήματα για την επιχείρηση:

·         Εξυπηρετούν το λιανικό εμπόριο καθώς συμβάλλουν στην αύξηση των πωλήσεων

Πραγματοποιούνται αγορές οι οποίες δεν θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν διαφορετικά, όπως οι διαδικτυακές αγορές

·         Απαλλαγή από τον κίνδυνο κλοπής ή απώλειας των μετρητών

Η επιχείρηση με τη χρήση των καρτών από τον κάτοχο απαλλάσσεται από τον κίνδυνο κλοπής ή απώλειας των μετρητών που θα εισέπραττε.

4.Πλεονεκτήματα για την κυβέρνηση:

·         Συμβάλλουν στην αποφυγή της φοροδιαφυγής και τη πάταξη της διαφθοράς

Η αύξηση της χρήσης των καρτών στις συναλλαγές εκτιμάται πως μπορεί να αποδώσει σημαντικά οφέλη τόσο στο ΑΕΠ, όσο και στην αύξηση των φορολογικών εσόδων.

Μειονεκτήματα Πλαστικών Καρτών

Παρά τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η χρήση πλαστικών καρτών υπάρχουν και πολλοί κίνδυνοι:

·         Παρασέρνουν σε υπερκατανάλωση ή και σε κατανάλωση πέρα από τις δυνατότητες του κατόχου της κάρτας

·         Υψηλά επιτόκια

Οι πλαστικές κάρτες τιμολογούνται µε υψηλά επιτόκια από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τις εταιρείες (μπορεί να είναι 10% έως 25%) για επιπλέον χρήματα, εάν ο κάτοχος της κάρτας αποτύχει να εξοφλήσει το ποσό μέχρι και την καθορισμένη ημερομηνία. Αυτό είναι και το κέρδος τους.

·         Απεριόριστη ελευθερία και Κίνδυνος επιπλέον χρέωσης

Ένα από τα πιο εμφανή προβλήματα του πλαστικού χρήματος, κυρίως οι πιστωτικές κάρτες, είναι πως δίνουν απεριόριστη ελευθερία. Ως αποτέλεσμα, ο καταναλωτής να φτάσει σε σημείο να κάνει πολλές αγορές, χωρίς ούτε μια φορά να ενδιαφερθεί για τις συνέπειες. Το πλαστικό χρήμα επιτρέπει στους ανθρώπους τη συσσώρευση τους σε περισσότερα χρέη από ό,τι μπορούν να χειριστούν.

·         Κίνδυνος Ζημιάς

Ο κάτοχος της κάρτας θα πρέπει να έχει υπόψη του πως το πλαστικό μπορεί να υποστεί ζημιά. Λόγω της συνεχούς χρήσης, οι μαγνητικές ταινίες των καρτών μπορεί να φθείρονται. Ως αποτέλεσμα, η κάρτα να μην μπορεί να γίνει δεκτή. Αν κατά τη διάρκεια μιας αγοράς το πλαστικό χρήμα είναι η μόνη πηγή σε μετρητά, ο καταναλωτής μπορεί να βρεθεί σε δύσκολη θέση.

·         Καθορισμένο όριο αναλήψεων

·         Κίνδυνος ανάληψης μεγαλύτερου ποσού από το συμφωνημένο

Υπάρχει και ο κίνδυνος ο ίδιος ο προμηθευτής και αντισυμβαλλόμενος του κατόχου της κάρτας να προβεί σε ανάληψη ποσού μεγαλύτερου από το συμφωνημένο.

·         Πιθανότητα απάτης μέσω της κάρτας από επιτηδείους

Οι διάφορες πλαστικές κάρτες μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα ασφάλειας με την υποκλοπή προσωπικών δεδομένων του κατόχου της κάρτας. Είναι πολύ εύκολο κάποιος να υποκλέψει τις πληροφορίες αυτές και να τις χρησιμοποιήσει για προσωπικές του συναλλαγές χωρίς την έγκριση του πραγματικού κατόχου της κάρτας. Αυτό μπορεί να συμβεί με διάφορους τρόπους είτε ηλεκτρονικά είτε με την υποκλοπή/απώλεια και τη δημιουργία πλαστών καρτών με αποτέλεσμα να έχουμε οικονομικές επιβαρύνσεις ως προς τον πραγματικό κάτοχο της κάρτας.

nestor.teipel.gr

Παρά τη ραγδαία αύξηση των ηλεκτρονικών πληρωμών, η χρήση μετρητών παραμένει εξαιρετικά δημοφιλής. Στη ζώνη του ευρώ η πλειονότητα των συναλλαγών αξίας κάτω των 20 ευρώ πραγματοποιείται με τη χρήση μετρητών. Η ΕΚΤ (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των χωρών μελών της ζώνης του ευρώ, που από κοινού αποτελούν το Ευρωσύστημα, διαφυλάσσουν την αξία των μετρητών σε ευρώ.

Τράπεζα της Ελλάδος

Κρυπτονομίσματα

Η λέξη κρυπτονόμισμα (cryptocurrency) περιγράφηκε πρώτη φορά το 1998 από τον Wei Dai στη λίστα αλληλογραφίας των cypherpunks, υποστηρίζοντας την ιδέα μιας νέας μορφής χρήματος η οποία κάνει χρήση κρυπτογραφίας για να ελέγχει τη δημιουργία και τις συναλλαγές του, παρά μια κεντρική αρχή. 10 χρόνια αργότερα ο Satoshi Nakamoto θα δημοσιεύσει στην ίδια λίστα αλληλογραφίας τις πρώτες προδιαγραφές του bitcoin στο περίφημο πλέον white paper που λίγο αργότερα κατατέθηκε και δημόσια. Αυτό που πιθανόν να ήθελαν να πετύχει στο εγχείρημα τους ήταν η δημιουργία ενός χρηματικού εργαλείου το οποίο θα είναι πολύ ανθεκτικό στη λογοκρισία, δηλαδή, ότι θα είναι απαραβίαστο από τρίτους, και διαθέσιμο σε οποιονδήποτε έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο. Το bitcoin έχει πλέον επικρατήσει ως το πρώτο κρυπτονόμισμα σε αξία και αναγνωσιμότητα, όχι όμως μέσω ανταγωνισμού, αλλά κυρίως επειδή ήταν το πρώτο που κατάφερε να υπερβεί προβλήματα που είχαν αντιμετωπίσει προηγούμενες προσπάθειες, και επίσης λόγω της χρονικής περιόδου που δημιουργήθηκε, στα τέλη του Οκτωβρίου του 2008. Από τότε η κοινότητα του bitcoin μεγάλωσε εκθετικά, με πολλούς προγραμματιστές που ασχολούνται με το bitcoin.

Για την λειτουργία του, το bitcoin χρησιμοποιεί ένα αποκεντρωμένο δίκτυο υπολογιστών, οι οποίοι επαληθεύουν μέσω μαθηματικών πράξεων τις συναλλαγές που ζητούν οι χρήστες του. Το δίκτυο αυτό ελέγχεται από τους ίδιους τους χρήστες καθώς λειτουργεί με βάση concensus, δηλαδή, δεν μπορεί κάποιος προγραμματιστής να εξαναγκάσει καμία αλλαγή στο πρωτόκολλο, διότι όλοι οι χρήστες είναι ελεύθεροι να ελέγξουν τον ανοικτό κώδικα του και να επιλέξουν την έκδοση του λογισμικού που χρησιμοποιούν. Για να διατηρηθεί η συμβατότητα, όλοι οι χρήστες πρέπει να χρησιμοποιούν το λογισμικό που υπακούει στους ίδιους κανόνες.

Όλες οι συναλλαγές που έχει επεξεργαστεί το δίκτυο καταγράφονται σε ένα μοιρασμένο δημόσιο λογιστικό βιβλίο, το επονομαζόμενο blockchain. Το blockchain επιτρέπει στον χρήστη να εξακριβώνει την αυθεντικότητα της κάθε συναλλαγής, καθώς αυτές προστατεύονται από ψηφιακές υπογραφές για τον κάθε χρήστη. Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα και κυρίως, το κίνητρο, σε οποιονδήποτε χρήστη να επεξεργαστεί συναλλαγές που χρησιμοποιούν την υπολογιστική ισχύ εξειδικευμένου εξοπλισμού και να κερδίζει ανταμοιβή για την υπηρεσία αυτή, αυτό είναι το λεγόμενο mining (εξόρυξη). Η εξόρυξη εκτός του να εξακριβώνει συναλλαγές και να εκδίδει νέο νόμισμα, συμβάλλει και στην ασφάλεια του δικτύου. Όσο μεγαλύτερη υπολογιστική δύναμη έχει συνολικά το δίκτυο, τόσο λιγότερο ευάλωτο είναι σε επιθέσεις και κακόβουλους χειρισμούς.

Λόγω της ανοικτής φύσης του λογισμικού του bitcoin, επετράπη σε πολλούς προγραμματιστές να πειραματιστούν με τον κώδικα και να τον τροποποιήσουν φτιάχνοντας έτσι νέα κρυπτονομίσματα, τα οποία περιέχουν βελτιώσεις ή και προσθήκες όπως πιο γρήγορες συναλλαγές, μεγαλύτερη ανωνυμία κ.ά. Τα περισσότερα από αυτά τα νομίσματα έχουν βέβαια κακό τέλος, καθώς οποιοσδήποτε με βασικές γνώσεις προγραμματισμού μπορεί πολύ εύκολα να φτιάξει ένα καινούργιο νόμισμα. Αυτό οδήγησε σε μια έκρηξη δημιουργίας νέων κρυπτονομισμάτων, ειδικά την μετά τα τέλη 2013, όπου το bitcoin άρχισε να αποκτά ιδιαίτερη προβολή λόγω της ραγδαίας αύξησης της τιμής του. Τα λίγα κρυπτονομίσματα που είχαν ουσιαστικές αλλαγές και χρήσιμες καινοτομίες διέπρεψαν και ανέβηκαν σε αξία και όσα είχαν άχρηστες ή καθαρά κερδοσκοπικές για τους δημιουργούς τους λειτουργίες αργά ή γρήγορα εξαφανίσθηκαν. Μέσω αυτής της διαδικασίας δημιουργήθηκε μια παγκόσμια, πολύ ανταγωνιστική και πλήρως ελεύθερη αγορά όπου το κάθε κρυπτονόμισμα ψάχνει τρόπους και μεθόδους για να ελκύσει επενδυτές και χρήστες.

Τα χαρακτηριστικά των κρυπτονομισμάτων είναι τα εξής:

·         Χωρίς κεντρική αρχή ελέγχου ή επιβεβαίωσης των συναλλαγών. 

·         Δυνατότητα χρήσης χωρίς να υποβάλλονται προσωπικά στοιχεία.

·         Δυνατότητα χρήσης από οποιονδήποτε, οπουδήποτε.

·         Δυνατότητα αποστολής πολύ μικρών αλλά και πολύ μεγάλων συναλλαγών με πολύ μικρό κόστος.

·         Χρήση της τεχνολογίας Blockchain.

·         Δυνατότητα συμμετοχής σε οποιονδήποτε στην έκδοση νομίσματος (mining).

·         Περιορισμός και γνωστοποίηση του χρηματικού αποθέματος (money supply).

Για τους λόγους αυτούς τα κρυπτονομίσματα χρησιμοποιούνται ευρέως στον υπόκοσμο και στις παράνομες αγορές.